Ejndhoave (op huhdütsch on neddelängsch Eindhoven) es en Stadt on Jemeende en d'r Provenz Noord-Brabant em Südde van d'r Neddeläng. Vanaan 1961 es't oah Enwonnezaal jemesse de fünneftjrüüßte Jemeende en d'r janze Neddeläng. En Ejndhoave läêve höckzedaach 235.707 Enwonnere on dat op'n Flääch van 88,84 km². De Jemeende ömfass nävve d'r Stadt Ejndhoave selefs och't Dörp Acht, esuwie't Viêtel Meerhoave. Et liggt 18 m övver'm Seespeejjel.

Wappe Flagg
Eindhoven wapen.svg
Flag of Eindhoven.svg
Basisdate
Provenz Noord-Brabant
Koórdinate 51° 26′ NB, 5° 28′ OL
Övveflääch 88,92 km²
Emwonnere 235.707
Löck per Kwadraatkillometer: 2.689 enw./km²
Pauszaal 5611-5658
Offiziell Wäêvsegg:
www.eindhoven.nl
Pollitik
Börjemeeste John Jorritsma (VVD)

StadtdeelereBearbeiten

 
En topojrafesch Kaat van Ejndhoave

Ejndhoave deet uss sivve Beziêke bestonn:

  1. Zentrom
  2. Stratum
  3. Tongelre
  4. Woensel-Zuid
  5. Woensel-Noord
  6. Strijp
  7. Gestel

Noam on EtymolojieBearbeiten

Wie me seche ald hüüre kann, es demm Noam singe zwejde Deel ärsch noah mem huhdütsche Woêt "Hof" on mem ripoaresch Wöêtche "Hauf" vewangk. Et Wöêtche "Eind" es doa ald schwierijere ze övversätze, ävve et weed vermoêt, dat't esuvell wie "Et Jrenzlangk töüsche'm bebout on'm onbebout Langk" bedöcke künnt. Su kütt me zo demm jesamte Noam "De Haufe aan't Jrenzlangk [...]"[1]

JeschiêtBearbeiten

 
Ejndhoave 1583, wäärend'm aachzechjoêrije Kreech
 
Noah d'r Befrejong vamm drette Rich

De Stadt Ejndhoave ennstundt aan enem Delta van fünnef Flüssjere: De Dommel. de Gender, de Laak, de Tongelreep on de Rungraaf. Em Joêh 1232 hätt't van Hendrik I van Brabant et iêsch Stadt- on Maakträête kren. Op d'r Plats van d'r aahl Bursch uss'm 15. Joêhhonget stond höck de Villa Ravensdonck, noah bejm Augustinekloste Mariënhage. 1583, während d'r Belaajerong van Ejndhoave wood de ahl Stadtmuur avjeresse. Benne van die Muur loach de Zint-Tring-Kerch, die 1860 wäjje d'r höckije, nöüjootesche Kerch, die dä Cuypers Piérre entwörpe hätt, avjeresse wood.

Noah d'r Endustrialisierong trokke de velle Fabrike vanaan 1900 en jruuße Zaal van Ärbeede aan. Dat woêre o.a. de Tekstielfabrike van Elias, de Haes, de Bara, Jebroêre Keunen on Philips, wat höck de weltwegg bekanngkeste Ongenämme uss Ejndhoave es.

1920 ennstundt uss'n Fusion van d'r uêspronglesche Jemeende Eindhoave, die zo d'r Zegg nit veel miêh dann die höckije Bennestadt ömfasste, Strijp, Woensel, Gestel, Tongelre on Stratum de höckije Jemeende Ejndhoave, doamals och Jruuß-Ejndhoave jenanngk.

En d'r Töüschekreechszegg joav't hier on och en de ömliejende Jemeende en Wonnongsnutstangk, dä vüêallem velle Ärbeede betroaf.

Währen'm Zwejde Weltkreech wood de Stadt wie uch d'r Neddeläng iêh Räss vam drette Rich besätz on iêsch 1944 kunnt Ejndhoave während d'r Operation Market Garden van d'r allierte Truppe befrejt wääde. Noah'm Kreech hätt vüeallem de öêtlesche Kaarefabrik DAF ärsch zem Wassdom van Ejndhoave bejjedraache.

Kultur on SinnswöödichkeeteBearbeiten

Ejndhoave hätt en jruuße Zahl aan jeschiêtlesche Bouwerke, bejspellswies de ahl Kerch Zint-Tring on de Augustinerkerch.

Et hüühste Jeböü es "de Admirant", ene 105 m huhe Wonntuê, d'r nit wegg van de iêschte Philips-Fabrik litt. De miêschte Huhhüüsjere, wie z.B. "de Regent" en Ejndhoave sinn ävve iêsch noah 2000 ennstonde. Zoademm stonn en d'r Stadt vell Kreechs- on Richsmonumente.

Bekannte Musée en Ejndhoave sinn o.a. et Ejndhoave Museum[2], woa me och en Frieluêtmuseum besööke kann[3], et DAF-Museum, esuwie de aahle Jlöhlampefabrik van Philips uss'm Joêh 1891. Insjesamp trekke de Ejndhoavere Musêe onjefäê 186.000 Bezööke aan.

SpoêtBearbeiten

De bekannteste Fußball-Vering en Ejndhoave es die PSV, die zo de beste Clubs en d'r janze Neddeläng jehüürt. Dä Vering hätt viêonzwanzeschmoal de Meesteschaff, eemoal de UEFA-Cup, eemoal de Europacup I, wat d'r Vüejänge van d'r Champions League jewässe es, ävve leggere noh kee ejnzije Kieh de neddelängsche Pokaal jewonne.

Ene angere bekannte Vering es zoademm dä FC Ejndhoave, dä en d'r iêschte Division spelle deet.

NoahwiesjereBearbeiten

  1. Meertens Instituut
  2. https://eindhovenmuseum.nl/en
  3. https://prehistorischdorp.nl