Ongerscheide zwesche Versione vun dä Sigg „Asteroid“

282 <i lang="en" xml:lang="en" dir="ltr">Bytes</i> fottjenumme ,  vör 10 Johre
aapaaße
M (Bot: dobëijedonn: hif:Asteroid)
(aapaaße)
{{Atikkel_op|Trooßdoorfer Platt|}}
Ene '''Aßteroiit''', '''Asteroiid''' oder och '''Asteroid''' ees ene planneetenäähnlische Körrper dä en_ener [[Umlaufbahn|Ömlaufbaan]] öm de [[Sonne|Sunn]] ess.
 
Se werden och noch als '''Planetoiit''' oder '''Kleenplanneet''' bezeichnet.
 
Em Moment sin unjefähr 220 000 Aßteroiide bekannt. De [[Wissenschaft|Weßßenschaftler]] schätze äver, dat et över_en [[Million]] sin. Se verdeeile sich över et janze [[Sonnensystem|Sunnesystem]]. Et jitt allerdings zwei Hauptballungsräum. Dat ees dä [[Asteroidengürtel|Asteoridejüddel]] zweesche [[Mars (Planet)|Machß]] un [[Juppitter (Planneet)Jupiter|Juppitter]] un dä [[Kuipergürtel|Kuiperjüddel]], dä sich hinger der [[Ömlaufbaan]] vum [[Nepptuun (Planneet)Neptun|Nepptuun]] befink. Äver och noch en andere Ecke sin Asteroide ze finge.
[[Datei:Galileo Ida n Dactyl.jpg|thumb|200px|Aßteroit [[Ida]] un singe Moohnd [[Dactyl]]]]
 
== Wie sin se entstande ==
Lang hätt me jejlööv de Aßteroiite us em [[Asteoridejüddel]] wären noh enem Zesammestuuß vun zwei [[Planet (Aßtronomie)|Planneete]] entstande. Dat kann äver nit sin, weil die [[Masse]] vun dä Aßteroiide insjesamp noch kleener ees als die vun unserem [[Mond|Moond]]. Doher nimp me aan, dat dä [[Juppitter (Planneet)|Juppitter]] durch sing starke [[SchwerkraffSchwerkraft|chwerkraff]] dofür jesorch hätt dat sich dä Stüb un Dreck nitt zo enem [[Planet (Aßtronomie)|Planneet]] zesammeklummpe kunt. För dä [[Kuiperjüddel]] ees et ähnlich nur dat dä [[Juppitter (Planneet)|Juppitter]] nit esu veel domit ze dun hätt.
 
== Wodruss besteht su ene Aßteroiit ? ==
Ene Aßteroiit besteht em wesentlische us verschieden [[Gestein|Jesteinsaarte]]. Hauptsächlich kumen [[Kohlenstoff|Kohlenstoffverbindunge]] un [[Silikat|Silikate]] für. Dä Keern vun enem Aßteroiit besteht öff uss ungerschiedliche [[Metall]]e. Miistens [[Eisen|Iise]].
 
== Trojaner ==
Dat ees en Grupp vun besundere Aßteroiide die op dä jlische [[Ömlaufbaan]] öm de [[Sunn]] sin wie ene [[Planneet (Aßtronomie)|Planneet]]. Dobei befingen se sich en enem bestimmpte Punk dä vun de Weßßenschaff [[Lagrane-Punk]] jenannt witt. Berühmte Trojaner vum [[Juppitter (Planneet)|Juppitter]] heeßen [[Aeneas]] un [[Achilles]]. Och dä [[Mars (Planet)|Machß]] hätt ene Trojaner dä [[Eureka]] jenannt witt. Et jitt äver noch mieh dovun em [[Sunnesystem]]. Trojaner vun de [[Ääd (Planneet)Erde|Ääd]] sin bees hück noch nitt bekannt.
 
== Zentauren ==
Zweeschen [[Urranuß (Planneet)|Urranuß]] un [[Satturrən (Planneet)|Satturrən]] befingen sich de Zentauren. Dat sin Aßteroiide die wahrscheinlich us_em [[Kuiperjüddel]] stamme un vun dä [[Schwerkraff]] vun dä [[Planet (Aßtronomie)|Planneete]] en die jetzije [[Ömlaufbaan]] jetrocke wutten.
 
== Vulkanoiden ==
De Vulkanoiden sin leider noch nitt beobachtet wudde, äver meh jeeht zemindest theoretisch dovun uss dat se innerhalb vun dä [[Merrkuur (Planneet)Merkur|Merrkurbaan]] existiere donn.
 
== Wie jruuss sin die Asteroide? ==
!Nommer
!Name
![[Doorchmesser]]<br />([[KillomeeterKilometer|km]])
|-
|1||[[2003 UB313|2003 UB<sub>313</sub>]] ||3200
|}
 
Dä Asteroid [[2003 UB313|2003 UB<sub>313</sub>]] witt och ''Planet X'' jenannt. Hä ees met 3200&nbsp;[[Killomeeter|km]] em [[Doorchmesser]] jrüsser als dä [[Pluuto (Planneet)Pluto|Pluuto]]. Deswejen striggen sich de [[Weßßenschaftler]] emmer noch doröm op dä Aßteroiit wirklisch nur ene Aßteroiit oder ob hä dä zehnte [[Planneet (Aßtronomie)|Planneet]] in unserem [[Sunnesystem]] ees.
 
== Luur och ==